Dự án X được thi công bởi 2 Nhà thầu A và B; dự án được bảo hiểm theo quy tắc bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng CAR của nhà tái bảo hiểm Munich Re (kèm Điều khoản SĐBS 002 – Trách nhiệm chéo) gồm: Phần I – Tổn thất vật chất: Giá trị công trình; xe cẩu nhà thầu A Phần II – Trách nhiệm đối với bên thứ ba Trong quá trình thi công, xe cẩu của nhà thầu A bất ngờ bị đổ và đồng thời, gây tổn thất cho máy xúc nhà thầu B, nhà dân cạnh công trường và khách tham quan công trình. Những tổn thất nào sau đây không thuộc trách nhiệm bảo hiểm:
Đáp án đúng: B. Tổn thất hư hỏng máy xúc của nhà thầu B
Giải thích
GIẢI THÍCH CHI TIẾT VÌ SAO ĐÁP ÁN B LÀ ĐÚNG
Trong trường hợp này, chúng ta đang xem xét một hợp đồng bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng (CAR) với điều khoản bổ sung trách nhiệm chéo (Cross Liability Clause). Điều khoản này rất quan trọng để xác định phạm vi bảo hiểm trong các dự án có nhiều nhà thầu tham gia.
Phân tích các lựa chọn:
* A) Tổn thất hư hỏng xe cẩu của nhà thầu A: Tổn thất này có khả năng được bảo hiểm theo Phần I (Tổn thất vật chất) của hợp đồng, vì xe cẩu của nhà thầu A được liệt kê trong đối tượng bảo hiểm. Nguyên nhân đổ cẩu (nếu không thuộc các điểm loại trừ) sẽ được xem xét bồi thường.
* B) Tổn thất hư hỏng máy xúc của nhà thầu B: Đây là đáp án đúng. Vì sao?
* Trách nhiệm chéo: Điều khoản trách nhiệm chéo (SĐBS 002) mở rộng phạm vi bảo hiểm trách nhiệm đối với bên thứ ba, cho phép nhà thầu này kiện nhà thầu kia (trong cùng dự án) như một bên thứ ba. Tuy nhiên, mục đích chính của điều khoản này là để bảo vệ các nhà thầu khỏi trách nhiệm pháp lý đối với các bên thứ ba thực sự (như người đi đường, chủ sở hữu tài sản lân cận), chứ không phải giải quyết tranh chấp tài sản giữa các nhà thầu tham gia cùng một dự án được bảo hiểm chung.
* Cùng một đơn bảo hiểm: Nhà thầu A và B cùng tham gia vào một đơn bảo hiểm CAR cho dự án X. Trong bối cảnh này, tài sản của nhà thầu B (máy xúc) không được coi là tài sản của “bên thứ ba” theo nghĩa thông thường trong phần trách nhiệm dân sự. Điều khoản trách nhiệm chéo thường không mở rộng để bao gồm tổn thất tài sản giữa các nhà thầu được bảo hiểm chung trong cùng một dự án.
* Loại trừ chung: Thông thường, các hợp đồng bảo hiểm CAR có điều khoản loại trừ tổn thất đối với tài sản thuộc sở hữu hoặc dưới sự kiểm soát của người được bảo hiểm (trong trường hợp này, nhà thầu B cũng là một “người được bảo hiểm” dưới hợp đồng CAR chung).* C) Thiệt hại của nhà dân cạnh công trường: Tổn thất này có khả năng được bảo hiểm theo Phần II (Trách nhiệm đối với bên thứ ba) của hợp đồng. Nhà dân là một bên thứ ba “thực sự” và thiệt hại gây ra cho họ do sự cố thi công (đổ cẩu) có thể được bồi thường.
* D) Thiệt hại khách tham quan công trình: Tương tự như nhà dân, khách tham quan công trình cũng là một bên thứ ba và thiệt hại gây ra cho họ do sự cố thi công có thể được bảo hiểm theo Phần II.
Căn cứ theo Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022:
Mặc dù Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 không trực tiếp quy định về điều khoản trách nhiệm chéo trong bảo hiểm CAR, nhưng nó nhấn mạnh nguyên tắc bồi thường thiệt hại cho bên thứ ba bị tổn thất do hành vi của người được bảo hiểm. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, trong trường hợp này, máy xúc của nhà thầu B không được coi là tài sản của một “bên thứ ba” độc lập cần được bảo vệ theo điều khoản trách nhiệm chéo.
Tóm lại: Tổn thất đối với máy xúc của nhà thầu B không thuộc trách nhiệm bảo hiểm vì nhà thầu A và B cùng tham gia một đơn bảo hiểm CAR và tài sản của B không được coi là tài sản của một “bên thứ ba” trong phạm vi điều khoản trách nhiệm chéo.
